यशोदा इन्स्टिट्यूट्सच्या प्रतिनिधींची उपस्थिती; एआय आधारित रस्ते सुरक्षा प्रकल्पाबाबत नितीन गडकरी यांच्यासोबत महत्त्वपूर्ण बैठक
सातारा -दिनांक २२ एप्रिल २०२६ रोजी नवी दिल्ली येथे मंत्रालयात भारत सरकारचे रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी,, यांच्यासोबत “अॅक्सिडेंट डिटेक्शन सिस्टीम फॉर एन्हान्सिंग सेफ्टी इन टू-व्हीलर अँड फोर-व्हीलर व्हेइकल्स यूजिंग एआय टेक्नॉलॉजी” या नाविन्यपूर्ण पेटंट विषयासंदर्भात महत्त्वपूर्ण बैठक पार पडली. या बैठकीत यशोदा इन्स्टिट्यूट्सच्या प्रतिनिधींनी सक्रिय सहभाग नोंदवत प्रकल्पाच्या विविध तांत्रिक आणि व्यावहारिक पैलूंवर लक्ष वेधले.
या बैठकीमध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून रस्ते सुरक्षेत व्यापक सुधारणा कशी करता येईल यावर सखोल चर्चा करण्यात आली. प्रस्तावित प्रणालीद्वारे अपघातांचे रिअल-टाइममध्ये अचूक निदान, त्वरित आपत्कालीन प्रतिसाद, तसेच अपघातग्रस्तांना वेळेत वैद्यकीय मदत पोहोचवण्याची क्षमता वाढवण्यावर विशेष भर देण्यात आला. यामध्ये प्रगत मशीन लर्निंग मॉडेल्स, डेटा विश्लेषण आणि स्मार्ट सेन्सर्सच्या साहाय्याने संभाव्य अपघातांचा धोका आधीच ओळखण्याची प्रणाली विकसित करण्याची संकल्पना मांडण्यात आली.
या पेटंट संकल्पनेअंतर्गत दोन-चाकी आणि चार-चाकी वाहनांसाठी स्वतंत्र सेन्सर-आधारित मॉड्यूल्स तयार करण्याचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला आहे. वाहनाची गती, ब्रेकिंग पॅटर्न, दिशा आणि चालकाचे वर्तन यांचे विश्लेषण करून संभाव्य धोका ओळखता येईल. अपघात घडल्यास ही प्रणाली स्वयंचलितपणे जवळच्या रुग्णालयांना, पोलीस यंत्रणेला आणि आपत्कालीन सेवांना अलर्ट पाठवेल, ज्यामुळे “गोल्डन अवर”मध्ये मदत मिळण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढेल.
याशिवाय, आयओटी आधारित वाहन ट्रॅकिंग, स्मार्ट सेन्सर्स, स्वयंचलित अलर्ट प्रणाली आणि बुद्धिमान रोड सिग्नल प्रणाली यांचा एकत्रित वापर करून अधिक कार्यक्षम वाहतूक व्यवस्थापन उभारण्यावर चर्चा झाली. अॅडॅप्टिव्ह ट्रॅफिक कंट्रोल प्रणालीद्वारे वाहतुकीचा ताण कमी करणे, सिग्नल टाइमिंगमध्ये परिस्थितीनुसार बदल करणे आणि शहरांमधील गर्दी कमी करण्यासाठी उपाययोजना करण्यावर भर देण्यात आला. एआय आधारित सर्व्हेलन्सच्या साहाय्याने वाहतूक नियमांचे उल्लंघन ओळखून तत्काळ कारवाई करणे शक्य होईल, असेही नमूद करण्यात आले.
या चर्चेमध्ये आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून देशात सुरक्षित, स्मार्ट आणि शाश्वत वाहतूक व्यवस्था उभारण्याचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले. माननीय मंत्र्यांनी या उपक्रमाचे कौतुक करत, अशा नाविन्यपूर्ण संकल्पनांना प्रोत्साहन देण्याची गरज अधोरेखित केली. त्यांनी भविष्यातील रोड सेफ्टी धोरणांमध्ये अशा तंत्रज्ञानाचा समावेश करण्यासाठी शासन स्तरावर आवश्यक ते सहकार्य दिले जाईल, असे आश्वासन दिले.
ही बैठक देशातील रस्ते सुरक्षेला बळकटी देण्यासाठी, अपघातांमुळे होणारे मृत्यू आणि जखमा कमी करण्यासाठी, तसेच स्मार्ट ट्रान्सपोर्टेशन क्षेत्रातील नवोपक्रमांना चालना देण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण आणि दिशादर्शक पाऊल ठरली आहे.
यशोदा इन्स्टिट्यूट चे संस्थापक अध्यक्ष प्रा. डॉ.दशरथ सगरे, उपाध्यक्ष डॉ अजिंक्य सगरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली यशोदाच्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स विभागाचे प्रमुख डॉक्टर सुरज नलवडे यांनी या बैठकीमध्ये सहभाग नोंदवला.
ग्रामीण आणि दुर्गम भागांमध्ये या तंत्रज्ञानाची प्रभावी अंमलबजावणी कशी करता येईल यावरही विचारमंथन झाले. नेटवर्क कनेक्टिव्हिटी, डेटा सुरक्षितता आणि खर्च यांसारख्या आव्हानांवर उपाय शोधण्याबाबत यशोदा इन्स्टिट्यूट्सच्या प्रतिनिधींनी काही अभिनव सूचना मांडल्या. शासन, संशोधन संस्था आणि खाजगी क्षेत्र यांच्या समन्वयातून हा प्रकल्प अधिक परिणामकारकपणे राबवता येईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला.
