निधी केवळ खर्च करायचा नाही, तर त्यातून विद्यार्थ्यांच्या आणि नागरिकांच्या जीवनात दिसणारा बदल घडवायचा – पालकमंत्री शंभूराज देसाई
साताऱ्यात शिक्षणासाठी 15 टक्क्यांहून अधिक DPC निधी; 2,670 शाळांचा कायापालट, आरोग्य क्षेत्रात 12 नवीन प्राथमिक आरोग्य केंद्रे कार्यान्वित
सातारा : “शिक्षण आणि आरोग्य ही जिल्ह्याच्या भवितव्याची गुंतवणूक आहे. त्यामुळे निधी केवळ खर्च न करता त्यातून नागरिकांना दिसणारा आणि जाणवणारा विकास घडविणे हेच आमचे उद्दिष्ट आहे,” या भूमिकेतून पालकमंत्री शंभूराज देसाई यांच्या पुढाकाराने सातारा जिल्ह्यात शिक्षण, आरोग्य आणि पायाभूत सुविधांना मोठी चालना मिळाली आहे. विशेषतः जिल्हा नियोजन समितीच्या (DPC) निधीतून शिक्षणासाठी शासनाच्या निर्धारित 5 टक्के तरतुदीपेक्षा 15 टक्क्यांहून अधिक निधी उपलब्ध करून देत सातारा जिल्ह्याने राज्यात वेगळा आदर्श निर्माण केला आहे.
‘माझी शाळा–आदर्श शाळा’ अभियानातून जिल्ह्यातील 2,670 जिल्हा परिषद शाळांमधील 1,08,083 विद्यार्थी आणि 7,209 शिक्षकांना आधुनिक शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर भर देण्यात आला आहे. वर्गखोल्या, प्रयोगशाळा, स्वच्छतागृहे, हात धुण्याच्या सुविधा, सौरऊर्जा, संगणक प्रयोगशाळा, ग्रंथालये, क्रीडांगणे, पावसाचे पाणी संधारण, संरक्षक भिंती आणि पेव्हर ब्लॉक यांसारख्या सुविधांचा विकास करण्यात येत आहे.
या अभियानाला लोकसहभागाचीही भक्कम साथ मिळाली आहे. गावागावांत 32,500 हून अधिक शैक्षणिक बैठका घेण्यात आल्या असून त्यातून 18.92 कोटी रुपयांचा निधी उभारण्यात आला आहे. शाळा व्यवस्थापन समित्या, शैक्षणिक ग्रामसभा, पालक आणि ग्रामस्थांच्या सहभागातून शाळा विकासाला व्यापक लोकचळवळीचे स्वरूप मिळाले आहे.
आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या वापरातही सातारा पुढे आहे. जिल्ह्यातील 100 टक्के शाळांमध्ये CCTV, 78 टक्के शाळांचे डिजिटायझेशन, 85 टक्के शाळांमध्ये ग्रंथालये, 82 टक्के शाळांमध्ये पावसाचे पाणी संधारणाची रचना आणि 27 टक्के शाळांचे सौरऊर्जेवर रूपांतर झाले आहे.
यासोबतच शैक्षणिक गुणवत्तेतही साताऱ्याने उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. ASER 2024 नुसार गणित विषयात सातारा राज्यात प्रथम, तर मराठी भाषेत द्वितीय क्रमांकावर आहे. Performance Grading Index मध्येही 2022-23 नंतर सातत्याने वाढ दिसून येत आहे.
आरोग्य क्षेत्रालाही DPC निधीतून मोठी चालना मिळाली असून, उपलब्ध विभागीय माहितीनुसार 12 नवीन प्राथमिक आरोग्य केंद्रे कार्यान्वित करण्यात आली आहेत. मागील सुमारे दहा वर्षांच्या तुलनेत गेल्या 2–3 वर्षांत आरोग्य निधीला मोठी गती मिळाली आहे. ग्रामीण व दुर्गम भागातील नागरिकांना त्यांच्या परिसरातच प्राथमिक आरोग्य सुविधा उपलब्ध करून देणे हा या विस्ताराचा मुख्य उद्देश आहे.
शिक्षणासाठी 15 टक्क्यांहून अधिक DPC निधी, 2,670 शाळांचा सर्वंकष विकास आणि आरोग्य क्षेत्रातील 12 नवीन प्राथमिक आरोग्य केंद्रे यामुळे ‘निधी खर्च’ नव्हे, तर ‘दृश्यमान विकास’ या दृष्टिकोनातून सातारा जिल्ह्याच्या विकासाला नवी दिशा मिळत आहे.
पालकमंत्री शंभूराज देसाई यांच्या नेतृत्वाखाली शिक्षण आणि आरोग्याला दिलेले हे प्राधान्य राज्यासाठी अनुकरणीय ठरत आहे.
