यशोदा कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चरतर्फे ‘वर्ल्ड हेरिटेज वीक २०२६’ निमित्त विशेष उपक्रम
सातारा : सातारा जिल्ह्याला समृद्ध ऐतिहासिक, सांस्कृतिक आणि स्थापत्य वारसा लाभला असून, या वारशाचे जतन, संवर्धन आणि त्याविषयी समाजामध्ये जागरूकता निर्माण करण्याच्या उद्देशाने यशोदा कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर, सातारा च्या वतीने ‘वर्ल्ड हेरिटेज वीक २०२६’ निमित्त सोमवार, दि. २३ नोव्हेंबर २०२६ रोजी विशेष वारसा जनजागृती उपक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे. ‘ऐतिहासिक सातारा’ या संकल्पनेवर आधारित या उपक्रमांतर्गत संगम माहुली आणि ऐतिहासिक अजिंक्यतारा किल्ला येथे हेरिटेज वॉक, अर्बन स्केचिंग, स्केच प्रदर्शन तसेच सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे.
ऐतिहासिक वास्तू, मंदिरे, किल्ले, पारंपरिक स्थापत्यशैली आणि सांस्कृतिक परंपरा या केवळ भूतकाळाच्या खुणा नसून त्या आपल्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक ओळखीचा महत्त्वपूर्ण भाग आहेत. मात्र, आधुनिक नागरीकरणाच्या प्रक्रियेत अनेक ऐतिहासिक वास्तू आणि वारसास्थळांकडे दुर्लक्ष होत असल्याचे दिसून येते. या पार्श्वभूमीवर नव्या पिढीला आपल्या परिसरातील ऐतिहासिक वारशाची ओळख करून देणे, त्याचे महत्त्व समजावून सांगणे आणि त्याच्या संवर्धनासाठी सामाजिक सहभाग वाढविणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.
या उपक्रमातील पहिल्या सत्राचे आयोजन सकाळी ९ ते ११.३० या वेळेत संगम माहुली येथे करण्यात आले आहे. या सत्रामध्ये सहभागी नागरिक आणि विद्यार्थ्यांना ऐतिहासिक परिसराची प्रत्यक्ष पाहणी करता येणार असून, हेरिटेज वॉकच्या माध्यमातून तेथील ऐतिहासिक वास्तू, मंदिरांची स्थापत्यवैशिष्ट्ये आणि परिसराचा सांस्कृतिक वारसा जाणून घेण्याची संधी मिळणार आहे. त्याचबरोबर अर्बन स्केचिंगच्या माध्यमातून सहभागी व्यक्तींना ऐतिहासिक वास्तू आणि परिसरातील वैशिष्ट्यपूर्ण दृश्ये आपल्या चित्रकलेतून साकारता येणार आहेत. या स्केचेसचे प्रदर्शनही आयोजित करण्यात येणार आहे.
दुसऱ्या सत्राचे आयोजन दुपारी ३.३० ते सायंकाळी ६.३० या वेळेत ऐतिहासिक अजिंक्यतारा किल्ला येथे करण्यात आले आहे. साताऱ्याच्या इतिहासात महत्त्वपूर्ण स्थान असलेल्या या किल्ल्याच्या परिसरात हेरिटेज वॉक, अर्बन स्केचिंग आणि स्केच प्रदर्शनासोबतच सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे. या माध्यमातून ऐतिहासिक वास्तूंचे सौंदर्य, त्यांची रचना, भौगोलिक वैशिष्ट्ये आणि सांस्कृतिक महत्त्व यांचा अनुभव प्रत्यक्ष घेता येणार आहे.
या उपक्रमामध्ये विद्यार्थी, प्राध्यापक, वास्तुविशारद, कलाकार, स्केचिंगची आवड असणारे नागरिक तसेच इतिहास आणि वारसा संवर्धनाविषयी आस्था असलेल्या सर्वांना सहभागी होता येणार आहे. विशेष म्हणजे या कार्यक्रमासाठी प्रवेश विनामूल्य असून, ऑनलाइन नोंदणीसाठी क्यूआर कोडची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
या उपक्रमासाठी ICOMOS India, BNCA, सातारा युनायटेड लायन्स क्लब, INTACH पुणे चॅप्टर, Urban Sketchers Satara आणि MERI यांसारख्या संस्थांचे ज्ञानसहकार्य लाभले आहे. विविध संस्थांच्या सहभागातून वारसा संवर्धनाच्या चळवळीला व्यापक स्वरूप देण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे.
यशोदा कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चरच्या या उपक्रमातून विद्यार्थ्यांमध्ये केवळ स्थापत्यकलेविषयीची अभिरुची विकसित करणे एवढाच मर्यादित उद्देश नसून, आपल्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशाप्रती जबाबदारीची भावना निर्माण करणे, स्थानिक वारसास्थळांचे दस्तऐवजीकरण करण्यास प्रोत्साहन देणे आणि त्यांच्या संवर्धनासाठी नागरिकांचा सक्रिय सहभाग वाढविणे हा व्यापक दृष्टिकोन ठेवण्यात आला आहे.
ऐतिहासिक साताऱ्याचा समृद्ध वारसा जाणून घेण्यासाठी, अनुभवण्यासाठी आणि त्याच्या संवर्धनाचा संदेश समाजापर्यंत पोहोचविण्यासाठी या उपक्रमात सर्वांनी सहभागी व्हावे, असे आवाहन यशोदा कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चरच्या वतीने करण्यात आले आहे.



